Gemeenschappelijke vrijheid

Als er iets lastig is, is het wel het samenleven met andere mensen. Natuurlijk is het ook vaak mooi, maar daar gaan we het nu nauwelijks over hebben. Dat samenleven wordt helemaal lastig als het gaat om een gemeenschap waar grote woorden klinken en hoge normen gelden: je lokale kerkgemeenschap. Veel mensen zullen niet als eerste aan ‘vrijheid’ denken bij hun eigen kerk.

Eerder aan geboden, gewoonten en regels. Maar Paulus schrijft juist over vrijheid (1 Kor. 10) in relatie tot de christelijke gemeenschap. Hoe zit dat eigenlijk? Hoe kun je de vrijheid krijgen, uitleven of ervaren? In deze workshop willen we daar in het verlengde van de lezing met elkaar het gesprek over aangaan..

Dr. ir. Cors Visser is directeur van ForumC

Luther en christelijke vrijheid

1 Er is geen thema zo actueel in ons land als dat van “vrijheid van het individu”. Wie aan die vrijheid komt, begaat een ‘misdaad’.

2 De vraag vandaag is echter : is onze zo genaamde vrijheid wel zo vrij                (bevrijdend)? Toen Luther ‘vrij man’ werd door de betekenis van Romeinen 1:16 en 17 te ontdekken, wist hij zeker: ‘er is niemand zo vrij als een christen, die vrij is van schuld en straf’. Eindelijk ben ik bevrijd  van de last van ‘het heilige moeten‘.

3 Dat heilige ‘moeten‘ is er vandaag voor ons opnieuw; nu in een gesaeculariseerde ( verwereldlijkte) vorm. ‘Je móet een perfect lichaam hebben,  je móet presteren; je mag je nergens aan binden, maar móet onafhankelijk en autonoom zijn m.a.w. je moet in vrijheid je eigen leven ontwerpen’.

Van wie moet dat en is dit echte vrijheid of leidt deze ‘vrijheid’  juist tot eenzaamheid, angst en zelfs  onvrijheid.

4 De vraag in deze workshop is: kan Luthers boekje ‘De vrijheid van een christen’ voor ons dienstbaar zijn om een eind te maken aan ons ‘slavenbestaan’ in de 21e eeuw? ( prof. M.J. Kater).

We bespreken twee stellingen van Luther:

a Een christen is een vrij heer over alle dingen en niemands onderdaan.

b Een christen is een dienstbare  knecht van alle dingen en ieders onderdaan.

Ds. P.H. van Trigt ging in juli 2017 met emeritaat en woont sindsdien in Ede. Hij maakt deel uit van het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond.

Vrijheid in gesprek met andersdenkenden

Over vrijheid kan je verschillend denken. Denken en spreken over vrijheid komt in een heel ander kader te staan, als we niet in de kerk zijn, maar in gesprek met niet-christenen. In onze samenleving wordt vrijheid vaak verstaan als keuzevrijheid: je bent vrij om te kiezen wat je wilt. Of vrij om te zeggen wat je wilt. Vrijheid draait dan om zelfontplooiing en zoveel mogelijk autonomie. Maar vraagt die vrijheid ook niet om een zekere begrenzing? En wie gaat dan aangeven waar die grens ligt?

En wat bedoelen christenen als ze zeggen dat het nodig is om ‘van jezelf bevrijd te worden’?

In deze workshop willen we bekijken welke spanningsvelden er kunnen zijn in het gesprek over vrijheid met niet-christenen en hoe we daarmee om kunnen gaan.

Daan van den Born is momenteel student aan de Protestantse Theologische Universiteit en volgt daar de opleiding tot predikant. Voorafgaand aan zijn huidige studie heeft hij onder andere de opleiding Godsdienst Pastoraal Werk aan de Christelijke Hogeschool Ede gevolgd. In het kader van deze opleiding heeft hij een scriptie geschreven over christelijke vrijheid. 

Vrij-zijn in de bajes

De gevangenis is bij uitstek de plek waar mensen niet vrij zijn. Iemand is beschuldigd van een misdrijf. Hij/zij wordt daarvoor gestraft door detentie, opsluiting in een gevangenis. Een gevangenisstraf heeft meerdere functies:

1) voorkomen dat de dader doorgaat met zijn misdrijven;

2) anderen afschrikken zodat zij dergelijke misdrijven niet began;

3) de gedetineerde tot inkeer brengen en hem/haar te helpen weer terug te keren in de samenleving.

Gedetineerd betekent: weggehaald uit de omgeving waar je woont en leeft, apart gezet in een strafinrichting. Je verblijfplaats is een cel, die je voor je alleen hebt of die je met anderen moet delen. Je mag je cel alleen uit  op bepaalde tijden.

>Hoe gaat dat dan in de gevangenis: is er sprake van schuldbesef en zondebesef? Willen gedetineerden echt bevrijd worden van hun schuld?

>Welke verschillen en welke overeenkomsten zijn er tussen ons, vrije mensen,  en gedetineerden?

Ds. J.R.J. van Gelderop is protestants geestelijk verzorger in de penitentiaire inrichting Norgerhaven te Veenhuizen. Voorheen was hij gemeentepredikant.

Politiek en vrijheid

De ChristenUnie zet zich in voor vrijheid. Ze willen dat wij in Nederland elkaar vrij laten, zodat iedereen er mag zijn. Ze doen dit vanuit een christelijke visie en daardoor staan ze op de scherpsnede van de vrijheid. Hoe geven zij de christelijke vrijheid vorm? Moet deze in de politiek worden bevochten? Is dit een andere vrijheid dan waar andere partijen over spreken? Christelijke visies en principes worden in de politiek niet altijd gewaardeerd en liever van tafel geveegd, omdat het beperkend zou zijn voor het grote vrijheidsideaal van velen Nederlanders.

Het grote vrijheidsideaal maakt ook slachtoffers. In deze workshop gaan we bespreken wat wij denken van het grote vrijheidsideaal. We hopen te leren hoe de ChristenUnie daarmee omgaat in de politiek en hoe wij daar vorm aan kunnen geven in ons dagelijks leven.

Mr. Don Ceder is advocaat, bestuurslid van de juristenvereniging Pro Vita, en lijsttrekker ChristenUnie Amsterdam.